Hoe veilig is het coronavaccin?

De Standaard pakte deze week uit met een opmerkelijke titel: ‘Koorts, hoofd- en spierpijn: het vaccin is geen lieverdje’. En in Groot-Brittannië reageerden twee mensen allergisch op het vaccin. Hoe zit het met de veiligheid van coronavaccins?


​Mogelijke bijwerkingen zijn onder meer vermoeidheid, hoofdpijn en spierpijn.


De Standaard pakte woensdag uit met een opmerkelijke titel: ‘Koorts, hoofd- en spierpijn: het vaccin is geen lieverdje’. En in Groot-Brittannië reageerden afgelopen week twee mensen allergisch op het vaccin van Pfizer/BioNTech. Hoe zit het met de veiligheid van coronavaccins?

Groot-Brittannië keurde als eerste land het Pfizer/BioNtech coronavaccin goed, een vaccin dat ook in ons land gebruikt zal worden. In het Verenigd Koninkrijk zijn ze deze week al gestart met vaccineren. De 90-jarige Margaret Keenan kwam als eerste aan de beurt. Zij was er alvast gerust in: “Het is het beste vroege verjaardagscadeau dat ik me kan wensen, omdat het betekent dat ik eindelijk kan uitkijken om tijd door te brengen met mijn familie en vrienden in het nieuwe jaar. Voor het grootste deel van het jaar ben ik alleen geweest. Mijn advies aan iedereen die het vaccin aangeboden krijgt is het ook te nemen - als ik dat op mijn 90 kan, dan jij ook.”

Maar is dat wel zo? Kan Margaret meteen nadat het vaccin werd toegediend opnieuw haar vrienden en familie zien? Hoeft zij niet langer rekening te houden met de coronamaatregelen? Beschermt het vaccin haar? En hoe zit het met de bijwerkingen?

Hoe effectief is het vaccin?

Margaret zal nog even geduld moeten hebben. Om beschermd te zijn, moet zij eerst nog een tweede inenting krijgen. Bij het vaccin van Pfizer/BioNtech moet die tweede prik 3 weken na de eerste volgen. Bij het vaccin van Moderna is dat 4 weken. Beide vaccins werken vanaf een week na de tweede dosis. Voordien kun je ook al antistoffen hebben, maar de werkzaamheid werd in de fase 3-studies bestudeerd een week na de tweede dosis. Pfizer zegt dat zijn vaccin 95% effectief is tegen het coronavirus. Moderna houdt het bij 94,5%. Dat zijn voorlopige resultaten, die kunnen nog veranderen. Maar dit zegt in ieder geval dat een groot deel van de gevaccineerden beschermd is tegen Covid-19.

Hoe lang werkt het?

Op die vraag kan voorlopig niemand een antwoord geven. De hoop is dat een vaccinatie een 1 à 2 jaar bescherming biedt, maar een zekerheid is dat niet. De vaccinproducenten laten weten dat die bescherming van 95% gegarandeerd kan worden tot 3 maanden na de inenting.

Kan iemand die gevaccineerd is het virus nog doorgeven?

Ook daarover is er nog niet voldoende zekerheid. Ondanks de voorlopig goede resultaten, lijkt het dus niet verstandig om nu al grootse plannen te maken voor 2021 of er van uit te gaan dat we binnenkort opnieuw iedereen kunnen knuffelen. Ook duidt dit op het blijvend belang van de coronamaatregelen, zoals anderhalve meter afstand houden en handen wassen.

Wat met mensen die allergisch reageren op het vaccin?

In Groot-Brittannië hebben deze week 2 gezondheidswerkers allergisch op hun inspuiting gereageerd. Ze kregen huiduitslag en hadden ademhalingsmoeilijkheden. Beiden hebben een voorgeschiedenis van ernstige allergieën en dragen daarom altijd een adrenalinespuit bij zich. Ze kregen de nodige verzorging en stellen het intussen prima. Volgens vaccinoloog Pierre Van Damme hoeven allergische reacties niet tot ongerustheid te leiden. "Dat zijn zaken die kunnen optreden na het innemen van een geneesmiddel of van een ander vaccin. Meestal komt dat omdat iemand allergisch is aan een van de bestanddelen. Bij een brede vaccinatiecampagne zoals in het Verenigd Koninkrijk en binnenkort ook in heel wat andere landen in Europa, is het belangrijk om daarmee rekening te houden. We moeten in staat zijn mensen die het vaccin hebben gekregen een tijdje in de gaten te houden. Dat staat ook zo in onze draaiboeken. We weten dat áls een allergische reactie optreedt, dit zo goed als meteen na de vaccinatie gebeurt. Binnen de 5 of 10 minuten. Het is belangrijk dat zo'n reactie onmiddellijk wordt herkend. De mensen die het coronavaccin toedienen, zijn daar ook voor opgeleid. We hebben medicatie om dat onder controle te houden dus ik denk dat we voorbereid zijn.”

Welke bijwerkingen kunnen zich voordoen?

In de bijsluiter die Pfizer al vrijgaf is onder meer sprake van pijn op de injectieplaats (bij 8 op de 10 proefpersonen), vermoeidheid (bij 6 op de 10), hoofdpijn (bij 5 op de 10) en spierpijn (bij 3 op de 10).  Die bijwerkingen waren doorgaans ‘mild’ tot ‘matig’ en verdwenen binnen enkele dagen. Bijwerkingen worden beoordeeld op een schaal van 1 (mild) tot 5 (sterfte als gevolg van bijwerkingen). Moderna gaf tot dusver enkel informatie over ‘ernstige’ problemen (niveau 3) die zich voordien bij meer dan 2% de proefpersonen. Het bedrijf meldde dat zijn vaccin ernstige vermoeidheid veroorzaakte bij 9,7% van de deelnemers aan de klinische studie in fase 3, spierpijn bij 8,9%, gewrichtspijn bij 5,2 % en hoofdpijn bij 4,5% van de proefpersonen. Dat alles “doorgaans van korte duur”.

Onder de grens van 2% worden bijwerkingen als ‘zeldzaam’ beschouwd, maar doordat de coronavaccins op grote schaal worden toegediend, zullen zeldzame bijwerkingen een relatief grote groep mensen treffen. Zo blijkt uit het dossier van Pfizer dat 15% van de proefpersonen onder de 55 jaar na de tweede dosis koorts krijgt (38°C en meer) en 1,2% ernstige koorts (vanaf 39°C). Voor België zou dat betekenen dat tienduizenden mensen ernstige koorts krijgen. “Dat is op zich geen probleem, en het is een teken dat het immuunsysteem goed werkt”, zegt vaccinoloog Isabel Leroux-Roels (UZ Gent) in het tijdschrift EOS, “maar het is wel belangrijk dat mensen weten dat ze zich daaraan mogen verwachten.”

Onze Missie

Apotheek.be ondersteunt en benadrukt de rol van de apotheker als volwaardige partner in de gezondheidszorg.

Contacteer ons

Gelieve er rekening mee te houden dat apotheek.be geen online apotheek is

Wettelijke Vermeldingen

Privacy policy
Deontologie