De zon: vriend of vijand bij huidproblemen?

We kunnen niet zonder de zon: ze stimuleert de aanmaak van vitamine D, die essentieel is voor sterke botten, een goede spierwerking en een gezond immuunsysteem. Een matige blootstelling draagt bovendien bij aan ons algemeen welbevinden én ze kan onze stemming verbeteren.

Maar elk voordeel heeft ook een nadeel. Zonnestralen kunnen huidbeschadiging veroorzaken, soms meteen zichtbaar, soms sluipender. Zonnebrand, vroegtijdige huidveroudering, allergische reacties, huidproblemen die erger worden, of zelfs huidkanker: blootstelling aan de zon is nooit onschuldig.

In dit dossier belichten we het effect van zonlicht op huidproblemen. We staan stil bij de rol van uv‑stralen en hun link met huidkanker. Je leest ook hoe je een verdachte huidvlek kunt herkennen en hoe je zonnebrand van zonneallergie kan onderscheiden.

Wil je van de zon genieten zonder dat je huidproblemen erger worden? We helpen je om feiten van fabels te onderscheiden.  

Zonlicht verbetert acne. Feit of fabel? 

Fabel. Op het eerste gezicht lijkt het effect positief: puistjes drogen uit en onzuiverheden worden minder zichtbaar. Maar die verbetering is vaak misleidend. 
Onder invloed van uv‑stralen droogt de huid uit en gaat ze zich verdedigen door méér talg aan te maken. Het gevolg? Zodra de zonblootstelling stopt, stapelt overtollig talg zich op en laait de acne opnieuw op: puistjes, mee-eters en microcysten keren terug. Dit zogenoemde reboundeffect is typisch na de zomer. 
Een ander mogelijk neveneffect is post‑inflammatoire hyperpigmentatie. Een puistje dat je aan zonlicht blootstelt, kan een hardnekkige bruine vlek nalaten. 
Wil je meer weten over acne? Raadpleeg dan ‘De verschillende soorten acne, volg de gids!’. 

Acne wordt vaak behandeld met geneesmiddelen die de huid gevoeliger maken voor de zon. Aangepaste zonbescherming is daarom essentieel.

De zon heeft een gunstig effect op psoriasis. Feit of fabel? 

Feit. Psoriasis hangt samen met een te snelle vernieuwing van de huidcellen. De uv‑stralen van de zon kunnen dat proces afremmen, de ontsteking verminderen en de aanmaak van vitamine D stimuleren, en dat helpt om psoriasis onder controle te houden. Daardoor nemen de plaques (de verdikte, scherp begrensde, vaak schilferende huidletsels) in de zomer vaak af. Hou er wel rekening mee dat dit gunstige effect alleen optreedt bij een geleidelijke en gecontroleerde blootstelling aan de zon. Te snelle of te intense zonblootstelling kan de huidletsels net verergeren. 

De zon verzacht opflakkeringen van eczeem. Feit of fabel? 

Feit. Net zoals bij psoriasis reageert eczeem bij veel mensen gunstig op uv‑stralen. De zon heeft een ontstekingsremmend effect dat roodheid en jeuk kan verminderen. Ook de betere gemoedstoestand die vaak gepaard gaat met de zomer kan een positieve invloed hebben op het verloop van de klachten. 
Toch reageert niet iedereen op dezelfde manier. Een matige blootstelling is bepalend: warmte, zweten en uitdroging kunnen de jeuk net verergeren. Zonnebescherming met een hoge beschermingsfactor (SPF 50+) - bij voorkeur aangepast aan de gevoelige huid - blijft dus onmisbaar. 

De zon helpt gordelroos genezen. Feit of fabel? 

Fabel. Je huid is bij gordelroos tijdelijk erg kwetsbaar. Zon en uv-stralen kunnen de klachten verergeren en het herstel vertragen, soms met blijvende verkleuringen als gevolg. Blijf dus uit de zon tot alles volledig genezen is.

De zon heeft een positief effect op rosacea. Feit of fabel? 

Fabel. Zonlicht is een van de belangrijkste uitlokkende factoren bij rosacea. Het kan roodheid, warmtegevoel en ontstekingsopstoten veroorzaken of verergeren, vooral in het gezicht.

Een kwestie van evenwicht 

De zon heeft niet altijd hetzelfde effect op de huid. Soms helpt ze, soms maakt ze klachten erger. Bewust omgaan met zonblootstelling blijft daarom essentieel. In grote hoeveelheden is zonlicht altijd schadelijk.  
De sleutel? Het juiste evenwicht vinden: genieten van de voordelen van de zon, zonder de noodzakelijke beschermingsmaatregelen uit het oog te verliezen (zonnecrème, beschermende kleding en aangepaste blootstellingstijden).  

Gebruik je geneesmiddelen? Dan vraag je best even aan je apotheker of je behandeling je huid gevoeliger maakt voor zonlicht. Hij of zij kan je ook helpen bij het kiezen van de juiste zonbescherming voor jouw huid.